Cybersecurity Fundamentals

บทที่ 19

Cyber Laws

สรุป พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ และบทลงโทษที่ควรรู้ เพื่อไม่กระทำผิดโดยไม่รู้ตัว

การสอน (90 นาทีแรก)

สรุป พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ และบทลงโทษที่ควรรู้ เพื่อไม่กระทำผิดโดยไม่รู้ตัว

กิจกรรมปฏิบัติ (90 นาทีหลัง)

อภิปรายกรณีจริงที่เกิดขึ้นในไทย และวิเคราะห์ว่าผิดกฎหมายข้อใด


เป้าหมายการเรียนรู้

  • เข้าใจ พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และการกระทำที่ผิดกฎหมาย
  • รู้จักกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับโลกดิจิทัล เช่น PDPA และ พ.ร.บ. ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์
  • วิเคราะห์สถานการณ์จริงในชีวิตประจำวันว่าผิดกฎหมายไซเบอร์หรือไม่

พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์

พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 (แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2560) หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ เป็นกฎหมายหลักที่ใช้จัดการกับอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ในประเทศไทย ครอบคลุมตั้งแต่การเข้าถึงระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต ไปจนถึงการเผยแพร่เนื้อหาที่ผิดกฎหมายบนอินเทอร์เน็ต กฎหมายนี้มีผลบังคับใช้กับทุกคน ไม่ใช่แค่โปรแกรมเมอร์หรือแฮกเกอร์

สร้างภาพ A clean flat infographic overview of Thailand Computer Crime Act. A large gavel icon in the center with a computer/laptop screen behind it. Around it, icons representing different cybercrimes: unauthorized access (lock being broken), data breach (leaking database), spam (envelope flood), fake news (newspaper with X mark), malware (bug icon). Each has a label and section number reference. Official Thai law color scheme with dark blue and gold accents. Modern minimal educational style on white background. (thai_computer_crime_act.jpg)

A clean flat infographic overview of Thailand Computer Crime Act. A large gavel icon in the center with a computer/laptop screen behind it. Around it, icons representing different cybercrimes: unauthorized access (lock being broken), data breach (leaking database), spam (envelope flood), fake news (newspaper with X mark), malware (bug icon). Each has a label and section number reference. Official Thai law color scheme with dark blue and gold accents. Modern minimal educational style on white background.

ภาพรวม พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์: การกระทำที่ผิดกฎหมายในโลกดิจิทัล

การกระทำที่ผิดกฎหมาย

มาตราการกระทำโทษ
มาตรา 5เข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์ของผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาตจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 7เข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์ของผู้อื่นโดยมิชอบจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 9ทำให้เสียหาย ทำลาย แก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มเติมข้อมูลคอมพิวเตอร์ของผู้อื่นโดยมิชอบจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 11ส่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ (สแปม) รบกวนการใช้งานของผู้อื่นปรับไม่เกิน 100,000 บาท
มาตรา 14นำเข้าหรือเผยแพร่ข้อมูลเท็จ ข้อมูลที่กระทบความมั่นคง หรือข้อมูลลามกอนาจารจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 13สร้าง แจกจ่าย หรือเผยแพร่ชุดคำสั่ง (มัลแวร์) เพื่อใช้กระทำความผิดจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

กฎหมายเนื้อหาสำคัญ
พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) พ.ศ. 2562คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล กำหนดสิทธิ์เจ้าของข้อมูล หน้าที่องค์กรในการเก็บ ใช้ เปิดเผยข้อมูล บทลงโทษปรับสูงสุด 5 ล้านบาท
พ.ร.บ. ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 (แก้ไข พ.ศ. 2560)จัดการอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ การเข้าถึงโดยมิชอบ การเผยแพร่ข้อมูลเท็จ การสร้างมัลแวร์ โทษจำคุกสูงสุด 5 ปี
พ.ร.บ. ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 (แก้ไข พ.ศ. 2562)รองรับการทำธุรกรรมออนไลน์ ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ สัญญาอิเล็กทรอนิกส์มีผลทางกฎหมาย กำหนดมาตรฐานความปลอดภัยของธุรกรรม

สถานการณ์จริง: ผิดกฎหมายไหม?

สถานการณ์ผิดกฎหมาย?มาตราที่เกี่ยวข้อง
แฮก WiFi เพื่อนบ้านเพื่อใช้อินเทอร์เน็ตฟรีผิดมาตรา 5 — เข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์โดยไม่ได้รับอนุญาต (WiFi Router เป็นระบบคอมพิวเตอร์)
แชร์ข่าวปลอมเรื่องภัยธรรมชาติลงกลุ่ม LINE โดยไม่ตรวจสอบผิดมาตรา 14 — เผยแพร่ข้อมูลเท็จที่อาจทำให้ประชาชนตื่นตระหนก แม้ไม่ได้ตั้งใจสร้างข่าว แต่การแชร์ต่อก็มีความผิด
โพสต์ด่าคนอื่นบน Social Media ด้วยถ้อยคำหยาบคายผิดมาตรา 14(1) — เผยแพร่ข้อมูลที่ทำให้ผู้อื่นเสียหาย และอาจผิด พ.ร.บ. หมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญาด้วย
เข้าบัญชี Facebook แฟนเก่าโดยรู้รหัสผ่านผิดมาตรา 5 + มาตรา 7 — เข้าถึงระบบและข้อมูลโดยไม่ได้รับอนุญาต แม้จะรู้รหัสผ่าน แต่ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าถึง

สร้างภาพ A clean flat infographic showing 4 cyber law violation scenarios in a 2x2 grid. Panel 1: A person cracking a WiFi password on a neighbor's router (red warning icon). Panel 2: A person sharing fake news on a messaging app with forwarding arrows (red warning icon). Panel 3: A person typing angry hateful comments on social media (red warning icon). Panel 4: A person logging into someone else's social media account sneakily (red warning icon). Each panel has a gavel icon and law section reference. Modern minimal educational style with red and dark accents indicating violations on white background. (cyber_law_scenarios.jpg)

A clean flat infographic showing 4 cyber law violation scenarios in a 2x2 grid. Panel 1: A person cracking a WiFi password on a neighbor's router (red warning icon). Panel 2: A person sharing fake news on a messaging app with forwarding arrows (red warning icon). Panel 3: A person typing angry hateful comments on social media (red warning icon). Panel 4: A person logging into someone else's social media account sneakily (red warning icon). Each panel has a gavel icon and law section reference. Modern minimal educational style with red and dark accents indicating violations on white background.

สถานการณ์ที่ผิดกฎหมายคอมพิวเตอร์: แฮก WiFi, แชร์ข่าวปลอม, โพสต์ด่าคน, เข้าบัญชีคนอื่น
สิ่งที่นักเรียนทำบ่อยแต่อาจผิดกฎหมาย
  • แชร์ข่าวปลอมโดยไม่ตรวจสอบ — แม้ไม่ได้สร้างข่าว แต่การแชร์ต่อข้อมูลเท็จก็มีความผิดตามมาตรา 14
  • เข้าบัญชี Social Media ของคนอื่น — แม้จะรู้รหัสผ่าน ถ้าไม่ได้รับอนุญาตก็ถือว่าผิดมาตรา 5
  • โพสต์รูปหรือข้อมูลส่วนตัวของคนอื่น — โดยไม่ได้รับอนุญาต ผิดทั้ง พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ และ PDPA
  • ใช้ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ — ดาวน์โหลดโปรแกรม, หนัง, เพลง ที่ไม่มีสิทธิ์ ผิดทั้ง พ.ร.บ. ลิขสิทธิ์ และอาจเสี่ยงติดมัลแวร์
  • Cyberbullying — การกลั่นแกล้ง ข่มขู่ หรือคุกคามทางออนไลน์ มีความผิดตามกฎหมายหลายมาตรา

กิจกรรม: อภิปรายกรณีจริง

วิเคราะห์กรณีจริงจากข่าว

แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แต่ละกลุ่มจะได้รับกรณีศึกษาจากข่าวจริง เกี่ยวกับการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ในประเทศไทย ให้วิเคราะห์ว่าผิดกฎหมายข้อไหน โทษเท่าไร และเสนอวิธีป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำ นำเสนอผลวิเคราะห์ให้เพื่อนในห้องฟังภายใน 5 นาที

Checklist กิจกรรม: อภิปรายกรณีจริง
0/6

ทดสอบความเข้าใจ

การเข้าบัญชี Facebook ของแฟนเก่าโดยรู้รหัสผ่าน แต่ไม่ได้รับอนุญาต ผิดกฎหมายหรือไม่?

ทดสอบความเข้าใจ

ข้อใดไม่ใช่การกระทำที่ผิด พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์?